Hoe staat het met de Landschotse Heide?

Verdroging en publiekspeilbuis toegelicht in uitzending Omroep Brabant

De Landschotse Heide is een natuurgebied van 239 ha ten zuiden van Middelbeers en ten oosten van Westelbeers. Het is eigendom van het Brabants Landschap. Het maakt deel uit van Natura 2000. Samen met het waterschap is de verdroging aangepakt: Berkven en Vissersven zijn hersteld door er slib uit te halen en ze te bekalken. Opgepompt kalkrijk grondwater heeft de Keijenhurk minder zuur gemaakt. Maar in de kurkdroge zomers van 2018, 2019 en 2020 werd er ondanks deze maatregelen bijna geen water meer vastgehouden in de vennen.

Werk aan de winkel dus, met de héle omgeving, zoals boeren en waterschap. Op de heide is vorig jaar een publiekspeilbuis geplaatst. Wat is dit en wat doet het? Frans Kolsters licht ons in Op Pad van Omroep Brabant het meetnet toe en de publiekspeilbuis. En natuurlijk komen ook de verdrogingsproblematiek van de vennen en de heide aan bod. Kijk hier de hele uitzending.

Gebiedsgericht werken in de Levende Beerze!

Theo Hendriks heeft vanuit de gemeente Eersel op 18 januari jl een presentatie gegeven over de Levende Beerze. Als projectleider gebiedsontwikkeling gemeente Eersel vertelde hij het Bestuurlijk netwerk Ruimte en Platteland over zijn 15 jaar ervaring in de gebiedsontwikkeling Levende Beerze.

Lange adem

De Levende Beerze is een gebiedsontwikkeling aan de rand van Brainport. Veel verschillende projecten zijn in deze ontwikkeling tot uitvoering gegaan of komen tot uitvoering. Het is een traject met lange adem, maar wel een die inspiratie kan bieden voor andere gebieden. Een belangrijk sleutel in de ontwikkeling is de (aan)koop van grond binnen de Kempen. We werken met onder andere pachtvoorwaarden, andere teelten. In de pachtvoorwaarden spreek je onderdelen af die tegemoetkomen aan de ecologische doelstellingen die je wilt realiseren. In deze gebiedsontwikkeling heeft de opgerichte landcoöperatie hieraan meegedacht. Zo verbinden we samenleving en bestuurders. We hebben enkele bedrijven vrijwillig uitgekocht om doelen te realiseren.

Mooi voorbeeld

Tijd is ook een belangrijke factor. Bijvoorbeeld om een relatie met elkaar te kunnen opbouwen. Soms willen ondernemers ook dat het sneller gaat. Aan de andere kant moeten we met veel dingen rekening houden. Er speelt nu zoveel, klimaatdoelen, beekdalendiscussie, stikstofdoelen, piekbelasters, verplaatsingsregeling. Het Rijk kan hopelijk voor de zomer helderheid geven, zodat men keuzes kan maken. Gedeputeerde Erik Ronnes ziet de Levende Beerze als een mooi voorbeeld voor de GebiedsGerichte Aanpak (GGA).

Overhandiging boek aan minister

Na de presentatie verkennen we te voet het gebied van de Kleine Beerze. Na een mooie wandeling ontvingen de regionale bestuurders het boekwerk Leve de Kleine Beerze. Daarin staat dat de leefwereld een podium in de grote transitieopgave van het gebied van de Levende Beerze heeft gekregen. Erik Ronnes overhandigde het boek ook aan minister Christianne van der Wal. De gebiedsontwikkeling is dus een landelijk voorbeeld geworden voor een zorgvuldig gebiedsproces!

Leerlingen planten fruitbomen en bessenstruiken

Voedselbos Vessem in 2e fase

Ruim twee jaar na het planten van de eerste fase van het voedselbos Vessem in het Dorp aan de Beek als onderdeel van het project de Levende Beerze is fase 2 nu gestart. In passende kleding en schoeisel stonden op donderdagmorgen 19 januari jl meer dan 40 leerlingen uit groep 6-8 van de basisschool in Vessem klaar. Onder begeleiding plantten ze in groepjes maar liefst 100 fruitbomen, 100 bessenstruiken en 175 wijkers. Wethouder Eric Beex hielp enthousiast mee: “Het is prachtig om te zien dat de stichting Dorp aan de Beek en Basisschool Lambertus dit allemaal organiseren. Ik zie alleen maar enthousiaste vrijwilligers én leerlingen die de dorpsmoestuin tot een succes brengen. Het natuurgebied Dorp aan de Beek waar de moestuin onderdeel van uitmaakt, is van en voor de inwoners!”

De leerlingen adopteerden alleen met een zelfgemaakt naambordje de boom die ze zelf geplant hebben. De namen staan in een lijst, zodat ze altijd terug te vinden zijn.

Boeren en Bèta’s

Kleine Beerze-Koffiedialogen bespreekt relatie Brainport / platteland

Kan het toeval zijn dat in de mondiale technologische innovatie juist de regio Eindhoven een belangrijke rol speelt? Of zit er iets in het DNA van het gebied dat die ontwikkelingen mogelijk maakt? Wat betekent de expansie van de stad Eindhoven voor de regio? Het Kleine Beerzedal gaat in debat. Avondvoorzitter is Patricia van Doorne.

Thom Aussems over ‘Boeren en Beta’s’

Om hier iets meer van te begrijpen van moeten we terugkijken. Wat onderscheidt De Kempische mens, hoe ontwikkelde Eindhoven zich te midden van de schrale zandgronden tot een grote, creatieve stad met Brainport als motor?
Thom Aussems, voormalig directeur van Woningstichting Trudo, woont in Vessem en kent beide leefwerelden van binnenuit. Hij geeft zijn visie op de unieke verbondenheid van Brainport en De Kempen, compleet met een scenario voor de opvang van de versnellende groei van Eindhoven.

Vierkoppig panel

Dit verhaal vraagt om debat! Een panel van deskundigen reageert op het betoog. Vanuit Brainport komt Lucas van Grinsven, CEO ASML met zijn reactie. Rutger Rauws, vanuit gemeenteraad Eindhoven. Een visie vanuit het beekdal zelf wordt vertolkt door Karel Franken, projectadviesbureau Franken.

Kom luisteren en praat mee!

Na de pauze gaat de zaal in gesprek met het panel. Wil je meedoen met deze dialoogavond? Reserveer tijdig je plekje.

Wanneer: woensdagavond 15 februari, 20.00u (ontvangst met koffie/thee va. 19.30u)
Waar: De Gouden Leeuw te Vessem, parkeren o.a. achter de kerk
Let op: Aanmelden is noodzakelijk: levedekleinebeerze@gmail.nl

Kijk voor meer achtergrondinformatie op deze pagina.

Samenwerking uitvoering verlengd

Het beekherstel van de Kleine Beerze wordt in het voorjaar afgerond. Maar er zijn nog urgente opgaven in de Levende Beerze. De gebiedspartners blijven elkaar volgende jaar treffen en samenwerken aan de hoofthema’s in het landelijk gebied. De bestuurders hebben een handtekening geplaatst onder deze afspraak. Dus ook volgend jaar wordt er gewekt aan fijn wonen, leven en recreëren in de Levende Beerze!

Geen kaas zonder vlees

Op 12 december 2022 bood Mieke van Pas de wethouder Steven Kraaijveld een nieuw streekproduct aan. Mieke van de Pas is initiatiefnemer van Boeren van Hier. Boeren van Hier maakte droge worst van ossen die in het natuurgebied van de Kleine Beerze lopen. De dieren zijn geboren op Vessemse melkveebedrijven om koeien melk te laten geven. Melk waar Boeren van Hier kaas van maakt. Dus dit vlees hoort bij de kaas. De aangeboden worst is op een heel speciaal plekje gedroogd; in de kerktoren van Vessem. Mieke: “Ik geloof dat als mensen zich beter bewust zijn van wat er allemaal bij de productie van voedsel komt kijken, ze hier ook meer waardering voor krijgen. Meer waardering voor een product zorgt ervoor dat je het minder snel verspilt.”

Boeren van Hier

Bij Boeren van Hier gaat het niet om het product, maar om het verhaal en de mensen achter het product. Ze maken kaas om de boer een gezicht te geven. Zo komt het voor mensen dichterbij. Ze hoopt dat dit bijdraagt aan meer waardering voor de boer. Voor de mensen die hun hele ziel en zaligheid steken in het produceren van voedsel.

Meer info over de Boeren van Hier vind je via de website van de Boeren van Hier.

Het Eindhovens Dagblad had ook aandacht voor de overhandiging. U leest er meer over in dit artikel.

Werk aan beekdal Kleine Beerze heel eind klaar

Tussen Vessem en Middelbeers stroomt na lange tijd weer een slingerende beek door het landschap. En het ziet er nu al prachtig uit!

Alle grote graafwerkzaamheden zijn klaar. Dat betekent dat de beek op veel plekken weer stroomt waar hij vroeger ook stroomde. De oude rechte beekloop is dichtgegooid met zand. De gronden rondom de nieuwe beekloop zijn afgegraven voor het ontstaan van natte natuur. En de hoogwatergeul – die bij hevige regen wateroverlast moet voorkomen – ligt op zijn plek.
Wat nog rest, is het planten van groen en het aanleggen van wandelpaden, fietspaden en bruggetjes. Zodat we in het voorjaar kunnen genieten van het nieuwe beekdal van de Kleine Beerze.

Dorp aan de Beek

Bij Dorp aan de Beek is het planten van groen al klaar. En ook het wandelpad door ecologische verbindingszone Ellenbroek is aangelegd. Hier kan wandelen langs de beek dus al!

Korstbroeken, Spekdonken, Molenbroek en Hoogeind

Nog dit jaar start het planten van groen. Dat lukt alleen niet in 2 weken tijd. En bij vorst kan er niks geplant worden. Daarom loopt het planten van groen door tot april 2023. Vanaf februari worden ook de wandelpaden en bruggen aangelegd. En 2 fietspaden met bruggen. De eerste komt bij de Hazenloop om een verbinding te maken van de Heikesestraat naar De Donk. De tweede in Hoogeind.

Geen werk tijdens kerstvakantie

Het werk ligt stil tussen 24 december 2022 en 8 januari 2023. Daarna pakt aannemer Van Beers Hoogeloon de werkzaamheden weer op. Zoals u eerder kon lezen staan nu nog op verschillende plekken bouwborden met daarop verboden toegang. Die borden halen we een dezer dagen weg. In de kerstvakantie is dus het hele gebied toegankelijk, ook al liggen er nog niet overal wandelpaden en fietspaden!

Het Dorp aan de Beek Vessem

Veel Vessemnaren hebben het al bezocht: Dorp aan de Beek!

In het afgelopen jaar is er door de aannemer flink doorgewerkt aan de herinrichting van de Kleine Beerze. Het gebied tussen de 2 bruggen (Hoogeloonsebrug en brug aan het Heike) is inmiddels opgeleverd aan de gemeente Eersel en nu kan het verder inrichten beginnen.

Deze zomer en herfst is er druk gewandeld over het half-verharde (rolstoel)pad dat loopt vanaf de splitsing Wilhelminalaan-Putterstraat door het gebied tot aan Hemelrijk. Het pad heeft ook een toegang aan beide zijden van den Schijnheiligen Hoek (de Predikant en De Mister). En ja, het wordt regelmatig gebruikt met rollator, rolstoel, kinder- en wandelwagens en zelfs met scootmobiels. Ook de bruggetjes over de beek zijn weer geplaatst en het wandelknooppunten netwerk is weer aangesloten.

In de afgelopen maand is het gebied gemaaid en doorgezaaid met kruiden- en bloemenrijk gras, zodat er het komend voorjaar veel bloemen te zien zullen zijn. Ook de weiden worden geschikt gemaakt zodat daar straks schapen en een enkel koetje ingeschaard kunnen worden.

Projecten van en door jullie

Bij de voorbereiding van het plan hebben veel inwoners van Vessem ideeën aangedragen tijdens de verschillende bewonersavonden in de Gouden Leeuw en in het Gemeenschapshuis. Veel van de voorstellen zijn verwerkt in het uitvoeringsplan en meerdere projecten zijn opgestart. Andere projecten, zoals de verdere aankleding van het gebied, worden komend jaar nog opgepakt. Dit wordt mede mogelijk gemaakt door een financiële bijdragen vanuit de IBP Proeftuin Levende Beerze.

Voedselbos en Dorpsmoestuin

De eerste fase van het voedselbos is samen met de basisschool in 2019 aangeplant. Ondanks de droge zomers, maar wel met hulp van watergevende vrijwilligers, is de inboet (uitval) rond de 10% beperkt gebleven.  De 2e fase is inmiddels opgestart en zal voor het einde van het jaar, weer samen met de basisschool geplant worden.

De dorpsmoestuin heeft de afgelopen 3 jaar prima gedraaid dankzij vele enthousiaste vrijwilligers en de leerlingen van groep 6 en 7. Velen van jullie hebben courgettes, pompoenen, munt, rabarber, aardperen, yakons, bladkool en nog veel meer van de groentekar meegenomen.

Blokhut-berging

Bij het begin van het voedselbos is door vrijwilligers een robuust onderkomen gebouwd. In eerste instantie was het bedoeld voor berging van tuingereedschap en als schuil- en rustgelegenheid voor vrijwilligers. Maar we kunnen veel meer met dit onderkomen.  Zo komen er in het gebieds-infopunten voor het voedselbos, dorpsmoestuin en het hele project Dorp aan de Beek. Verder kan de blokhut een verzamel- en startpunt zijn voor wandelingen in het gebied (al dan niet via de wandelknooppunten), onderdeel van het natuureducatie-pad, picknickplek voor wandelaars bij slecht weer, rustplek voor uitjes van de leden van de Zonnebloem en KBO en een “leslokaal” voor groepen van de basisschool.

Hebben jullie nog een leuk idee? Laat het ons zeker even horen.

Natuur- en cultuur belevingspad

Het doel is dat een ieder die dit pad bewandelt dit deel van het Dal van de Kleine Beerze beleeft en kennis neemt van de natuur en waarden van dit gebied in de breedste zin. Het deel binnen het Dorp aan de Beek zal onderdeel uitmaken van een groter belevingspad waarbij ook cultuurhistorische onderdelen in het dorp worden meegenomen. In het pad wordt de mogelijkheid gecreëerd voor kinderen om op ontdekkingsreis te gaan door de natuur aan de rand van het dorp. Ouderen kunnen op gedeelten van dit wandelpad ook terecht met rolstoel of rollator.

De route is bekend, maar er moet nog veel uitgewerkt worden. Hierbij kunnen we uw ideeën gebruiken en zoeken we ook vrijwilligers die zich in willen zetten voor de uitvoering van dit pad.

Beheer Dorp aan de Beek

Het natuur-en recreatiegebied Dorp aan de Beek is van en voor het dorp. Als stichting vinden we het belangrijk dat de betrokkenheid van de inwoners bij het natuurgebied groot is. We hebben als stichting afgesproken dat we als toekomstige ‘rentmeester van het gebied’ in overleg met de gemeente Eersel een aantal beheerstaken overnemen. Het beheer willen we samen doen met de Landcoöperatie Dal van de Kleine Beerze. Dat kan zijn: het bijhouden van de paden, kort houden van heggen, snoeiwerkzaamheden onder begeleiding, inscharen van kleinvee (schapen, vlees-osjes), het gebied “schoon houden”, het schouwen van de beek en de beide poelen (mogelijk samen met het IVN en de basisschool) en wat er verder zich nog aandient.

Als het je leuk lijkt mee te werken in een ploeg die dit soort activiteiten uitvoert, dan horen we dat graag.

Dit is nog maar het begin…

We hebben nu de unieke kans om samen iets leuks te doen en te maken van dit stukje natuur binnen ons dorp. We hopen op veel inzet van onze dorpsgenoten.

Oproep voor vrijwilligers

Het Dorp aan de Beek is uniek voor Vessem en vooral bedoeld voor ons. Wil je helpen echt iets moois te maken van dit stukje bijzondere natuur? Meld je aan als vrijwilliger voor een van de projecten. Email: Dorp-aan-de-Beek@Vessem.info

 

Gerry Dorrestein
Voorzitter stichting Dorp aan de Beek
Email: dorp-aan-de-beek@vessem.info
Telefoon: 06 110 576 02

Betrokken publiek bij dialoogavond over ‘Initiatieven in het Landschap’

De Kleine-Beerze-Koffiedialoog houdt zich dit najaar bezig met de vraag hoe nieuwe initiatieven aan kunnen sluiten bij het beekdallandschap. Om hierop in te kunnen gaan is enige basiskennis van het beekdallandschap essentieel.

Gastspreker was Hans van Engen, landschapsarchitect in dienst van Provincie Noord-Brabant. Aansluitend op de middag op Baest gaf Hans van Engen met een serie beelden een inkijk in de opbouw van het Kempische landschap.

Landschap is altijd in beweging

Uitgaande van de fysisch-geologische basis hebben onze generaties van onze voorouders hun handtekening achtergelaten. Voor de geoefende kijker zijn verschillende tijdslagen herkenbaar in het landschap. Veranderingen in het landschap zijn mettertijd steeds ingrijpender geworden.

‘Het Groene Maatpak’

De Ruilverkavelingen, ruwweg tussen 1930 en 1980, brachten een steeds grootschaligere transformatie van het landschap met zich mee. Met de focus op voedselproductie bleef het niet bij kavelruil, maar ook reliëf en watersysteem gingen op de schop. Met de ogen van nu wordt daar wel eens kritisch naar gekeken, maar behalve de ‘rationele verkaveling’ hebben we uit die tijd ook stevige groenstructuren geërfd, aangeduid met de term ‘Het Groene Maatpak’. Wat rest daar nog van in onze tijd?

Nieuwe opgaven

Nu we voor een complex van nieuwe opgaven staan wacht ons wellicht opnieuw een transformatie. De vraag doet zich voor of het ‘kamerlandschap’ dat tussen de groene lanen en singels is ontstaan ons kan dienen. Hans spoort ons aan om het gesprek aan te gaan om iedereen te betrekken bij de vraag wat waardevol is in ons landschap en hoe het er moet gaan uitzien. Hij wijst erop dat bomen die we nu planten als een cadeau aan onze toekomst zijn. Er is geen tijd te verliezen.

Dialoog

Met kaarten, stiften en Post-its op tafel ging het gesprek in drie groepen verder. Uit de nabespreking bleek hoe diep de aanwezigen de betrokkenheid met het beekdal ervaren. Er wordt een verlammende spanning gevoeld tussen complexiteit van de urgenties en tijdsdruk. Integrale aanpak is noodzakelijk met ieders deelname en een goede regie. Initiatieven ‘van binnenuit’ stimuleren, nodig ondernemers uit! Kan het proces van ‘De Levende Beerze’ als voorbeeld dienen? Communicatie gaat een belangrijke rol spelen en er is geen tijd te verliezen!

Vervolg

De laatste sessie voor het thema Landschap is een veldexcursie. We zetten een bus in als vervoer. Ieder die zich betrokken voelt bij het beekdal is welkom, maar er is beperkt plaats.

Dinsdag 22 november, 10.00 uur
Aanmelden is noodzakelijk vóór 18 november via een e-mail levedekleinebeerze@gmail.com

Terugblik op een geslaagde streekroute

Afgelopen jaar is er hard gewerkt aan de gebiedsprojecten tussen Middelbeers en Vessem rond de Kleine Beerze; de Kleine Beerze kronkelt weer door het landschap bij Dorp aan de Beek, Spekdonken, Molenbroek en Hoogeind. Op zondagmiddag 25 september hebben velen de Levende Beerze ook (her)ontdekt via de fietsroute van 13 kilometer. De start was om 13.00 uur bij Boerderijterras De Spekdonken aan de Heikesestraat 8A in Vessem. Tot 16.00 uur kregen geïnteresseerden op drie locaties informatie, kon men leuke activiteiten doen en zelfs lekkere streekproducten kopen. Ook voor kinderen waren er leuke activiteiten. Kempen TV was er ook bij en maakte een mooie reportage.